خلیج فارس: «علی افراشته» استاندار بوشهر در گفتگویی 3 ساعته با مدیرمسئول و خبرنگار «خلیج فارس»، ناگفته های خواندنی از قریب هزار روز حضور در استانداری بوشهر مطرح کرد.
به گزارش «خلیج فارس» این گفتگو که صبح دیروز (شنبه) از ساعت 8 تا 10:45 دقیقه در دفتر استاندار بوشهر انجام پذیرفت، افراشته از ناگفته هایش درباره عزل و نصب های برخی مدیران استان، ریشه اختلافات وی و برخی نمایندگان، ناگفته هایی درباره پیشنهاد چند استانداری و بازگو کردن برخی جریاناتی که موجب ابطال انتخابات مجلس در دشتستان شد، با احمدی و قاسمی مدیرمسئول و خبرنگار «خلیج فارس» به گفتگو نشسته است.
او در روزی در گفتگوی 3 ساعته با «خلیج فارس» حضور یافت که از 11 آبان ماه 84 و معارفه اش تا امروز 981 روز از حضورش در استانداری بوشهر می گذرد و ظاهرا پیش از آنکه روزشمار مسئولیتش به عدد هزار برسد باید با سیاسی ترین ساختمان خیابان سنگی بوشهر وداع کند.
خلیج فارس: جناب استاندار، از اینکه فرصتی را برای گفتگو با «خلیج فارس» در نظر گرفتید، تشکر می کنیم. «خلیج فارس» نخستین نشریه ای بود که یک هفته پیش از معارفه تان در سمت استانداری، با شما گفتگو کرد و حالا هم در روزهای پایانی تصدی این مسئولیت می خواهد آنچه را درباره عملکرد شما در افکار عمومی باقی مانده در این گفتگو مطرح و بررسی کند.
افراشته: در خدمتم.
خلیج فارس: سوالاتی که مطرح می شود، اغلب پرسش های افکار عمومی درباره عملکرد دو سال و اندی استانداری شما در بوشهر است. با این سوال شروع می کنیم که ارزیابی تان از قریب هزار روز استانداری بوشهر چگونه است؟
افراشته: بسم ا... الرحمن الرحیم. سلام و درود می فرستم به روح شهیدان عزیز مان و عرض سلام و ادب خدمت مردم بزرگوار، صمیمی و همراه استان بوشهر. از شما و دیگر رسانه های استان هم که در این مدت در کنار نخبگان استان به ما کمک کردید، تشکر می کنم.
امروز خوشبختانه به باور همه طیف های اجتماعی در مسیر میثاقی که با مردم بسته بودیم گام های بلندی برداشتیم و این هم به اعتبار عشقی است که نسبت به استان داشتیم. در این مسیر اشکالات و ایراداتی هم وجود دارد که خوشبختانه ظرفیت آن را داشته ام که نقد دیگران را هم بشنوم و در مقام اصلاح برآییم. در این میان برخی نامهربانی ها را هم تحمل کردیم تا فضای خدمت در استان را خدشه دار نکنیم.
خلیج فارس: بر اساس کدام مبنا و تراز عملکرد خودتان را موفقیت آمیز می دانید؟
به عنوان یک مسئول معتقدم که مبنای ارزیابی ما برای بررسی انجام تعهدات و مسئولیت های محوله، سند توسعه استان است. سندهای فرعی و برنامه های دیگری هم وجود دارد، ولی باید آن را به عنوان یک شاخص مبنا قرار دهیم. بالاخره یک میثاق و سند در استان داریم که سفر اول و دوم رییس جمهور در جهت تحقق این سند بوده است. اگر در سفر دوم ریاست محترم جمهور به نقل از ایشان به همین تعبیری که فرمودند 92 درصد از مصوبات اجرایی شد و خوشبختانه امروز آخرین بررسی کارشناسانه در حوزه برنامه ریزی ما در مورد پیگیری مصوبات سفر نشان می دهد تحقق این مصوبات به عدد 99 درصد رسیده، نشان دهنده توفیق خدمتگزاری این حقیر در مسیر برنامه بوده است. موارد و مصادیق فراوانی می شود برای این موضوع پیدا کرد که در مسیر مصاحبه به آن اشاره می کنم.
در یک کلام نتیجه کار در این هزار روز به پشتوانه نگاه خردمندان، نخبگان، صاحبنظران و توده مردم که مطبوعه شما در یک نظرسنجی به بررسی آن پرداخته و آن پاسخ را شما گرفتید و با درصدی بالا رضایت شان را اعلام می کنند، حکایت از پیگیری و رصد اتفاقات بوشهر توسط مردم و موفقیت آمیز بودن عملکرد مدیران استان دارد. البته باز هم می گویم ایراداتی بوده، ولی غالب و بخش عمده کار موفقیت آمیز است. این نمره ای هم که مردم داده اند نه به شخص یا فرد خاصی است، بلکه پای نظام پربرکت جمهوری اسلامی محاسبه می شود.
خلیج فارس: جناب افراشته، حقیقت امر این است که شما از ابتدای انقلاب تاکنون یکی از استانداران بومی بوده اید که با چالش های جدی ای مواجه شدید. مهمترین چالشی که برای شما ایجاد شد با برخی دوستان تان بود که در ابتدای کار از حضورتان در استانداری بوشهر حمایت می کردند، اما در میانه راه این اختلافات موجود به چالش های جدی و حتی بعضاً به مواجهه تبدیل شد. خودتان این چالش ها را چگونه ارزیابی می کنید؟
افراشته: من تمایل ندارم به مسائل شخصی وارد شوم.
خلیج فارس: به هر حال برخی ناگفته ها دارید که آن زمان به خاطر برخی مصالح بازگو نکرده اید. حالا که به گذشته نگاه می کنید، نقطه آغاز آن را کجا می دانید؟
(می خندد) افراشته: ناگفته ها را دوباره نمی گویم، چون آدم سخن که می گوید و رفتاری که انجام می دهد آثارش باید برای تحول جامعه و کمک کار توسعه استان باشد، ولی وقتی حرفی بزنیم که جامعه دچار تشویش و دغدغه جدیدی کند، اخلاقاً درست نیست.
خلیج فارس: پس می خواهید همچنان آن اتفاقات سربسته بماند؟
افراشته: شاید برخی رویه و روش دیگری داشته باشند، ولی من معتقد نیستم که به افراد بپردازیم. آدم های کوچک به خودشان می پردازند و آدم های بزرگ آینده ی زیبا را در نگاه شان رصد و برای دسترسی به آن تلاش می کنند.
خلیج فارس: به هر حال این حوادث و آینده را هم افراد می سازند. قرار نیست افراشته برای همیشه از تاریخ بوشهر برود، از این حیث اگر اینگونه محافظه کارانه به گذشته نگاه کنیم، تاریخ هم از اعتبار ساقط می شود.
افراشته: می خواهم مسائل شخصی که در جریان این ماجراها مطرح است بازگو کنم که بیانش به نظرم ضرورتی هم ندارد. اگر کسی بخواهد نظام فکری ما را رصد کند و ببیند که چگونه فکر می کردیم و به چه نحوی ادامه می یابد باید یک محقق و پژوهشگر و تحلیل گر اجتماعی به گذشته رفتار فرد برگردد.
حالا من می توانم زمان را محدودتر کنم. شما صحبت های من را در معارفه یک بار دیگر لطفاً بخوانید. شکل مکتوب این حرف ها در اولین مصاحبه ام با شما قبل از حضور در استانداری بوشهر هم وجود دارد. آدم حرف های اساسی و کلیدی اش را در آغاز کار مطرح می کند. یک نفر که کاندیدای مجلس یا ریاست جمهوری می شود مبنای ارزیابی اش همان نگاهی است که اول مطرح شده است.
روز اول با دقت نکاتی کلیدی را مطرح کردم و خیلی از افرادی که در این مسیر دچار چالش شدند یا نتوانستند همراهی کنند، عیب کار این بود که آن نگاه را متوجه نشدند. اگر درست آن نگاه را درک کرده بودند، از آغاز نگاه شان را همانگونه تنظیم می کردند و دچار مشکل نمی شدیم.
خلیج فارس: اختلاف از کجا شروع شد؟ به دنبال جزییات هستم...
افراشته: عرض می کنم... بحث نوع نگاه و زاویه دید به موضوع و پدیده ای است که وجود دارد. اگر دو نگاه هم در یک موضوع وجود داشته باشد و در مسیر کار نتوانند به هم برسند ایجاد فاصله می کند...
خلیج فارس: البته اختلافات شما و نماینده بوشهر از لفظ «فاصله» خیلی بالاتر بود!
من نمی خواهم از کلماتی که بار منفی دارد استفاده کنم. دوست دارم رعایت واژگان در گفتگو داشته باشم. من از روز اول گفتم برای توسعه استان می خواهم از خرد جمعی استفاده کنم. این خیلی حرف داشت.
این حرف معنایش این است که در موقع کار نباید حزبی عمل کرد. توقع از استاندار به عنوان مسئول اجرایی دولتی که شعاری مانند «کابینه 70 میلیونی» داده باید به این شکل تنظیم شود.
خلیج فارس: یعنی معتقدید نماینده بوشهر و طیف منتقد تان انتظاری خارج از دیدگاه و نظر دولت از شما داشت...
افراشته: اگر می گذاشتند... این آن ناگفته هایی است که من نمی خواهم به مصادیقش اشاره کنم... و فضا را دچار این چالش ها نمی کردند از ظرفیت های بیشتری می شد استفاده کرد. به عنوان نمونه در همایش نخبگان کمیسیون هایی که تشکیل دادیم و از افرادی که دعوت کردیم، طیف های مختلف بدون توجه به راستی یا چپی بودن آوردیم و خودمان را محروم نکردیم.
خلیج فارس: پس می گویید دیدگاه تان برای استفاده از ظرفیت های استان باز بوده...
افراشته: بله. من بر اساس شعار «کابینه 70 میلیونی» و استفاده از تمام ظرفیت های استان وارد کار شدم، ولی برخی ها این نگاه را درک نکردند. خط قرمز من در ارتباط و تعامل با دیگران عناد با نظام بود، دیگر خط قرمزی نداشتم. شاید روی این حرف بنده هم نقد داشته باشند، اشکال ندارد، نقد کنند؛ ولی حرف من این است که استان برای توسعه به یک هم افزایی نیازمند بوده و حرکت بنده هم در این مسیر دنبال می شد.
به هر حال یک ناپختگی هایی در جامعه سیاسی ما در چپ و راست وجود دارد. وقتی جریان چپ می آید و مردم به آنها اقبال می کنند، راست مواضعی را اتخاذ می کند که نگذارد این چرخ خوب بچرخد، وقتی هم راست می آید حاکم می شود- حالا سنتی یا مدرنش با هر تعبیر دیگری که ما روی اصالت شان بحث دارم- از آن طرف گرفتاری هایی برایشان به وجود می آید. پس کی کشور می خواهد از تمام ظرفیت و نیروهایش استفاده کند. در غرب هم که با مسائل اعتقادی ما کیلومترها فاصله دارند، این طوری عمل می شود؟
خلیج فارس: پس تفاوت دیدگاه از همین جا شروع می شد؟
افراشته: آن نگاه که معتقد بودم باید از خرد جمعی استفاده شود با نگاه دیگری که این اعتقاد را به شکل دیگری داشت، کار را دچار مشکل کرد. مایه ی اصلی ماجرای اختلافات را باید در اینجا جستجو کرد.
خلیج فارس: تفاوت نگاه میان شما و طیف حامیان اولیه و منتقدان بعدی، به بحث انتصاب های مدیران استان هم کشیده شد.
افراشته:بله، مسئله بعد این بود. اینکه مثلاً فلانی نباشد، بهمانی باشد یا این نیرویی که من می گویم نباشد، دیگری باشد. اینها به همان تفاوت نگاه برمی گردد. وقتی می رویم جلو، کل حرف و بحث این است.
خلیج فارس: آقای افراشته، کلی گوی و خودداری از بازگو کردن مصادیق توسط شما در این رابطه جواب طیف منتقدتان را به دنبال دارد. شما می گویید عده ای با ابزاری که داشتند در مسیر توسعه استان قرار گرفتند، آنها هم که این چالش ها را ایجاد کرده اند همین حرف را تکرار می کنند و می گویند افراشته به عنوان استاندار با آن فاکتورهایی که برای تعامل لازم بود، همراهی نداشت.
به عبارتی می گویند از نیروهای مناسب و در قواره دولت نهم استفاده نکردید، اگزنه عملکردتان به گونه ای دیگر پیش می رفت و توسعه استان شکل و ظاهر دیگری داشت...
افراشته: این طور نیست...
خلیج فارس: ... اختلاف شما از عزل و نصب برخی مدیران شروع شد. بحث طیف مقابل این است که اگر شما نیروهای کارآمدتری به جای x و z می گذاشتید روند توسعه استان شتاب می گرفت. به عبارتی همین چیزی که شما برای دفاع از خودتان می گوید، آنها هم مطرح می کنند.
افراشته: پس بگذارید بگویم مدیرانی که به اصرار و خواست آقایان با توجه به شرایط آن زمان و برای جلوگیری از دعوا منصوب کردم، در بررسی های کارشناسی ضعیف تر از دیگران بودند.
خلیج فارس: یعنی زیر بار انتظارات و امتیازخواهی کسانی رفتید که برای استاندار شدن شما رایزنی کردند؟
افراشته: آن زمان این مدیران هم که به اصرار آقایان منصوب کردم، با توجه به شرایط زمانی و با این هدف بود که این تفاوت نگاه به دعوا ختم نشود، اما متأسفم که بگویم این تعامل جور دیگری دنبال می شد و می خواستند من تبعیت کنم.
خلیج فارس: این موضوع چه اشکالاتی را به وجود آورد؟
افراشته: خیلی بحث فرق می کند. وقتی می گویم باید تعامل کنیم لوازم خودش را دارد. ولی وقتی می خواهند من تبعیت کنم، هیچ اختیاری برای طرف مقابل قائل نیستند. این ها را برای اولین بار بازگو می کنم.
بنده هم به این آقایان گفتم مگر من در حوزه کار شما دخالت می کنم؟ عرض کردم که اگر قرار است در کمیسیون، مجلس و جلسات دیگر نطقی انجام دهید دخالت می کنم یا گفته ام اظهارنظر کارشناسی تان را با من چک کنید؟ به آقایان گفتم اگر می خواهید حرفی کارشناسانه بزنید به استاندار زنگ می زنید؟ خب دلیلی هم ندارد در حوزه اختیار دیگران وارد شوید، آن هم نه از موضع نظارتی بلکه از موضع دخالت، یک دخالت بیجا که بعد این را هم تبدیل به حقی برای حودشان کنند. وقتی کار به اینجا رسید مشکلات اوج گرفت.
خلیج فارس: اینکه گفتید مدیران مورد حمایت «آقایان» در ارزیابی ها عملکرد خوبی نداشتند و بعد شما زیر بار انتصاب شان رفتید، یک نکته منفی برای تان محسوب نمی شود؟
افراشته: قبلاً توضیح دادم که این کار برای تعامل و با هدف جلوگیری از دعوا بود. الان هم می گویم مدیرانی که با اصرار آنها گذاشتم- حالا جالب نیست اسم بیاورم- در بررسی های انجام شده نمره خوبی ندارند. با شناخت خودم از وضعیت استان، باید فرد دیگری را برای آن مسئولیت ها انتخاب می کردم، اما با درخواست آنها و برای جلوگیری از دعوا این کار را انجام دادم. فکر کردم اگر از موضع تعاملی با این درخواست آقایان مواجه شوم و حالا که مشکل شان بر سر فلانی و بهمانی است، مدیران پیشنهادی شان را به کار بگیریم، به مشکل نمی خوریم و استان از حاشیه های سیاست ضرر نمی کند.
خلیج فارس: از مصادیق این مدیران چه کسانی بودند؟
افراشته: اجازه بدهید اسم نیاورم. جالب نیست. فقط این را بگویم کسانی را که با اصرار آقایان مدیرکردم در زمینه های مختلف مانند جذب اعتبارات و برآورده کردن سند توسعه استان و انتظارات دولت نمره خوبی نگرفتند و صراحتاً می گویم خودم بارشان را حمل می کردم. اینکه آقایان بهانه بحث توسعه استان را مطرح می کند، اصلاً درست نیست.
من به تعدادی از آنها نمره خوبی نمی دهم. دلیل اینکه اسم هم نمی آورم برای جلوگیری از ایجاد یک جنجال تازه در جامعه است. اینکه می گویند دعوای شان با افراشته بر سر روند توسعه بوده و مثلا مسیر خوبی طی نشده، یک حرف کاملاً غیرکارشناسی است.
خلیج فارس: چرا؟
افراشته: چون هم سند توسعه استان داریم، هم صراحت رییس جمهور درباره تحقق 92 درصدی مصوبات سفر. تازه این بحث ها باید پشت میز کارشناسی در دستگاه متبوع بررسی شود نه در رسانه ها و اجتماع. این آقایان باید در معاونت برنامه ریزی ما بنشینند و بگویند در راه، درمان، ورزش و.... باید به این شاخص ها می رسیدیم و حالا نرسیده ایم یا عقب هستیم، نه اینکه کلی گویی کنند و چیزی تخیلی را در هوا رها کنند.
خلیج فارس: آقای استاندار، این برای نخستین بار است که در یک رسانه به فشار نمایندگان برای انتصاب برخی مدیران و ناکارآمدن بودن این انتصاب ها اشاره می کنید. فکر نمی کنید تمکین به این عزل و نصب ها یکی از جدی ترین انتقادات بر شما است؟ ضمن اینکه این مماشات و امتیاز دهی به روند توسعه استان لطمه زد.
ببینید قبل هم بوده، این ماجرا که مال زمان بنده نیست.
خلیج فارس: مورد دارید ذکر کنید؟
افراشته: اگر پشت پرده ها را باز کنیم و شما پای درد دل متولیان قبلی هم بنشینید این ماجراها و فشارها وجود داشته است. من سراغ دارم. مصادیق هم دارم که به احترام قبلی ها بازگو نمی کنم. استاندار وقت روی نیرویی نظرش مثبت نبوده، فلان نماینده به شدت روی آن فرد اصرار داشته و این اصرار برای استاندار وقت ایجاد کلی مشکل کرده و دردسرهایی داشته است. این قضیه قبلاً هم سابقه داشته.
حرف شما را تأیید می کنم که این دخالت ها درست نیست؛ ولی واقعیتی است که وجود دارد. من در همین جلسه اخیر با نمایندگان استان در مجلس هشتم که در دفترمان در تهران داشتیم گفتم آسیب هایی که این تعامل را دچار مشکل می کند شناسایی کنیم و از ابتدا از ورود به آنها بپرهیزیم.
یکی از این آسیب ها این است که آقای نماینده در معرفی فرد و مدیر وارد شود.
خلیج فارس: شما اعتقاد دارید که نماینده نباید خواست و فضای حوزه انتخابیه اش را به شما منتقل کرده و با توجه به ارتباطش با مردم گزینه مدیریتی اش در ادارات را پیشنهاد دهد؟
افراشته: من این طوری نگفتم. حرف من در آن جلسه و در گفتگو با شما این بود که نماینده می تواند مشورت بدهد، ولی اینکه روی گزینه خودشان تأکید کنند اصلاً درست نیست. آدم از یک فرد معمولی در خیابان هم نظر مشورتی می گیرد، اما دخالت اصلاً جالب نیست. متاسقانه مشکلی که قبلا ایجاد شده، نه مشورت بود، بلکه می خواستند من تبعیت کنم، کسی هم که تابع باشد، اختیاری از خود ندارد و نمی تواند نوآوری کند. فلانی را می گذاریم برای اینکه در مسیر تعامل مان خدشه ای ایجاد نشود، بهترین نگاه این است دیگر، درسته؟
خلیج فارس: مهمترین تبعات این دخالت ها چیست؟
افراشته: ملموس ترین ایرادش این است که نیرویی که از سوی آقایان برای مدیریت فلان دستگاه پیشنهاد شده، اگر در مسیر کار وظائفش را انجام ندهد و من به عنوان استاندار بخواهم وی را سین جین کنم، اولین تعبیرش این است که با نماینده برخورد شده است. دعوا هم به دنبال این موضوع شروع می شود.
اگر واقعاً بخواهیم مسیر توسعه در کشور و استان را خوب طی کنیم باید استاندار و نمایندگان به این قاعده پایبند باشند. استاندار نظر مشورتی از نمایندگان بگیرد، نماینده هم از دخالت پرهیز کند. هر جا دچار مشکل می شویم این دو مولفه رعایت نمی شود.